Świadomy Rodzic – szczęśliwe dziecko
Dziś zapraszam do prześledzenia okresu rozwoju, kiedy dziecko przychodzi na świat z komunikatem „jestem”. Zanim jednak zaczniemy, trzeba, abyśmy pamiętali o dwóch sprawach – nikt z nas nie jest czystym typem charakterologicznym. Zdrowie emocjonalne polega na równowadze lub świadomości swoich dominujących rysów osobowościowych, aby móc niwelować nich minusy i rozwijać plusy.
Druga to nazewnictwo typologii, które NIE OZNACZA rysów chorobowych, a które funkcjonuje w typologii wg Lowena i typach charakteru opisanych przez Johnsona.
Z wnioskami radzę zaczekać do artykułu podsumowującego wszystkie typy i różnice oraz podobieństwa między nimi.
Dziś zajmujemy się zapoznaniem z Typem Charakteru nazywanym Schizoidalnym. Kształtuje się w przybliżeniu od okresu prenatalnego do ok 6 miesiąca życia dziecka na skutek odpowiedzi jakie dajemy dziecku na jego symboliczny komunikat „jestem”. Jeśli dziecko spotyka się z emocjonalną odpowiedzią „nie ma Cię, nie ma zgody na to żebyś był” tworzą się rysy charakteru schizoidalnego, gdzie poczucie strachu i braku bezpieczeństwa jest jednym z elementów.
Kiedy tak może się stać?
Stereotypowo przyjmuje się, że źródłem poczucia przerażenia jest niewłaściwa postawa rodzicielska: oschła i tworząca w świadomości dziecka poczucie bycia niechcianym. Nie jest to jednak pełny obraz sytuacji. Dobrze oddają to słowa „Kto urodził się w nowoczesnym szpitalu, nie ma szans wyjść z bez rysów schizoidalnych”. Roland Bäurle. Doświadczenie dziecka powodujące ten rys charakteru może tworzyć się m.in. w sytuacji
zaskakującej lub niechcianej ciąży, kiedy matka decyduje się na poród, ale dziecko
nie jest chciane, a kobieta czuje niechęć lub złość w związku z ciążą
doświadczenie lęku zagrożenia życia podczas porodu np. poród kleszczowy
niedotlenienie, zakleszczenie w kanale rodnym.
brak fizycznego kontaktu z matką – oddzielenie związane z brakiem dotyku, dotyk
mechaniczny – choroba dziecka – inkubator, choroba matki – depresja poporodowa
matka nie zainteresowana dzieckiem
W związku z tym podstawowe doświadczenie dziecka związane jest z brakiem miłości, akceptacji, porzuceniem emocjonalnym, brak ciepłej relacji z matką, rozpaczą i rezygnacją. Związane z tym uczucia to niepewność, lęk, zagrożenie, brak zaufania. Dziecko odcina się od odczuwania emocji. Rezygnuje również z odczuwania swojego ciała jako elementu odrzuconego. Nie odczuwa przyjemności z dbania o siebie i ciało.
Wiem, że taki opis budzi sprzeciw czasem ból, ale to doświadczenie nie musi być ciągłe, wystarczy, że jest bardzo intensywne. W znikomych sytuacjach jest zawinione przez opiekuna. Dlatego tak ważne jest, żeby wiedzieć jakie następstwa niosą takie doświadczenia oraz jak je zrównoważyć. Pamiętajcie, że osób o dominującym rysie nie jest wiele. Każdy z nas ma w sobie element typu schizoidalnego w różnym nasileniu. Możemy świadomie go niwelować.
Jeżeli zauważycie, że dziecko izoluje się od rówieśników, nie nawiązuje bliskich kontaktów, samo się izoluje – woli być samo, uważa, że nie da sobie rady, nikt go nie chce, jest nieważne, nie ujawnia i nie odczuwa emocji, wycofuje z kontaktu z ludźmi, nie ujawnia myśli, żyje w samotni – bo tylko tam czuje się bezpiecznie – trzeba się zastanowić nad przyczynami i działać.
W życiu dorosłym – to ważne – u dominującego rysu schizoidalnego dość często silne są przekonania:
Świat jest zły i tylko zło może mnie spotkać
Coś ze mną nie tak, jestem nienormalny
Gdybym wciąż się nie kontrolował to mógłbym oszaleć i skrzywdzić innych ludzi
Zagrażam najbliższym, więc będę samotny
Życie jest nieistotne, ważne są metafizyka i to co poza życiem doczesnym.
Osoba taka trwa w społecznym zawieszeniu, w poczuciu izolacji. Umysłowo zazwyczaj jest bardzo sprawna, kreatywna, twórcza, błyskotliwa. Ma skłonność do poświęcenia się nauce lub zajęciom nie wymagającym kontaktu z ludźmi. Idzie w kierunku pełnej niezależności. Najważniejsze, to nikogo nie potrzebować, nie mieć zobowiązań. Dlatego osoba taka dystansuje się od otoczenia, nie pozwalając nikomu się do siebie zbliżyć, a kontakty, które nawiązuje, są bardzo powierzchowne. Jeśli otoczenie naruszy ten dystans, odbiera ona ten fakt jako niebezpieczeństwo dla swojej niezależności i integralności, zagrożenie dla wolności, więc będzie się bronić wszelkimi sposobami. W ten sposób pielęgnuje charakterystyczny dla siebie lęk przed bliskością z innymi ludźmi. Ale ponieważ w życiu nie da się uniknąć bliskości, będzie szukać zachowań obronnych, które mają służyć jako mur odgradzający od wszelkich wpływów otoczenia.Ma trudność patrzenia ludziom w oczy z lęku przed bliskim kontaktem.
Wg Lowena ciało osób wyraźnym rysie schizoidalnym jest wydłużone i szczupłe. Klatka piersiowa jest zapadnięta a brzuch wypięty, natomiast głowa wysunięta nieco do przodu. Często spotykamy spłycony oddech. Często spotykamy wyraźniejszą niż u statystycznej osoby asymetrię ciała (wrodzoną).
Jak pomóc ?
Pomagając dziecku jednocześnie pomagamy sobie. Razem z nim na nowo się rozwijamy.
To są sposoby pomoc dziecku z rysem o którym piszemy, ale też rozwijające każde dziecko i każdego człowieka.
Zwracanie uwagi na drobne przyziemne potrzeby, pochwały i krytykę w celu poczucia bezpieczeństwa fizycznego i emocjonalnego. Dobrym ćwiczeniem z tzw uziemienia jest m.in. gra (można grać w grupie) „minuta świadomości” Przez minutę osoba mówi czego w tym momencie jest świadoma np. jestem świadoma że mam zimne stopy, ciepłe ręce, że słyszę samochód za oknem, że się uśmiecham, że krzesło jest twarde, że widzę że się uśmiechasz…
Nawiązać kontakt z ciałem – najpierw poprzez dbanie o nie, zwracanie uwagi na ciepło, zimno, przyjemność z jedzenia i pielęgnacji. Określanie co lubię czego nie lubię. Zabawa w okreslanie smaków, faktur powierzchni… na moment otrzymania zadania zamykanie oczu…
Zbudowanie relacji z ludźmi na fundamencie bezpieczeństwa. Na początek dobra jest gra: wstaną wszyscy którzy mają coś zielonego, urodzili się w maju etc (prowadzący dba aby dziecko nie było na początku jedyną osobą z tą cechą, lub jedyną która jej nie ma) Potem drobne zajęcia zespołowe (w rodzinie lub przedszkolu, szkole), pozytywne informacje: lubię cię bo…
Likwidacja blokad w szyi, karku, przeponie i stawach – masaże – czasem w formie zabawy (ślad zwierzątka)
Uelastycznienie ciała. „Odmrożenie”. Ciepło dosłownie i w przenośni
Uświadomienie sobie zamrożonych lęków w ciele – tu potrzebna praca z psychologiem, samodzielnie nie radzę odmrażać takich lęków ani u dziecka ani u siebie jeśli zauważwycie po wszystkich artykułach, że być może macie taki rys osobowości.
Komunikaty – jesteś ważny, świat jest bezpieczny, masz prawo zaspakajać swoje potrzeby.
Bądźmy świadomi siebie – tego, że istniejemy, czujemy, myślimy i działamy a nasze działania mają wpływ na innych ludzi… szczególnie tych najmniejszych… a świat będzie lepszy – na koniec wyszło nieco mentorsko… Przepraszam
Zapraszam do lektury następnego okresu rozwoju kiedy dziecko uczy się równowagi w dawaniu i braniu….
Bibliografia:
Ciało zna odpowiedź, Martin Siess
Körpertypen, Roland Bäurle
Style charakteru, Johnson
Ciało i charakter Jacek Santorski